{"id":286,"date":"2020-02-20T20:16:40","date_gmt":"2020-02-20T19:16:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gorzkayuca.com\/?p=286"},"modified":"2025-01-19T21:26:17","modified_gmt":"2025-01-19T20:26:17","slug":"uroki-konsumpcji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/2020\/02\/20\/uroki-konsumpcji\/","title":{"rendered":"Uroki konsumpcji"},"content":{"rendered":"\n<p>Zaraza zimowa odpuszcza powoli. Wype\u0142zam spod lawiny chusteczek higienicznych, wspinam si\u0119 na szczyt ko\u0142dry i wypijam trzeci\u0105 kaw\u0119 po nocy przerywanej trz\u0119sieniami kaszlu. Dzi\u015b czuj\u0119 si\u0119 wreszcie jako tako &#8211; na tyle by skleci\u0107 par\u0119 sensownych zda\u0144 w wordzie i poch\u0142on\u0105\u0107 kilka p\u0105czk\u00f3w. Mamy w ko\u0144cu t\u0142usty czwartek. Z tej okazji przedstawiam iberoameryka\u0144ski wariant p\u0105czka \u2013 <em>el bu\u00f1uelo de viento<\/em> \u2013 oraz jego wariacj\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 &#8211; <em>el bu\u00f1uelo selv\u00e1tico<\/em>, czyli amazo\u0144ski p\u0105czek z yuki. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"960\" height=\"637\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/paczki-z-yuki.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-429\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/paczki-z-yuki.jpg 960w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/paczki-z-yuki-300x199.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/paczki-z-yuki-768x510.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/paczki-z-yuki-850x564.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><figcaption>p\u0105czki z yuki<br>\u017ar\u00f3d\u0142o i przepis: https:\/\/comidasperuanass.com\/bunuelos-de-yuca\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>P\u0105czek amazo\u0144ski bywa wypiekany tak\u017ce z banan\u00f3w i z dodatkiem kokos\u00f3w, podawany z miodem, karmelem lub mas\u0142em kakaowym. Cz\u0119sto skrapia si\u0119 go sokiem z limonki dla prze\u0142amania mdl\u0105cej s\u0142odyczy. Ciasto przypomina raczej nasze racuchy maczane w syropie ni\u017c te mi\u0119kkie lukrowane pufy z \u0142y\u017ceczk\u0105 d\u017cemu w \u015brodku. Smak jest ob\u0142\u0119dny \u2013 i to s\u0142owo moim zdaniem nie\u017ale opisuje ca\u0142\u0105 kuchni\u0119 amazo\u0144sk\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p>Wyobra\u017cam to sobie troch\u0119 tak, jakby ka\u017cdy z nas mia\u0142 biegn\u0105ce od kubk\u00f3w smakowych do o\u015brodk\u00f3w zmys\u0142owych w m\u00f3zgu niewidzialne struny, na kt\u00f3rych kucharz mo\u017ce wygrywa\u0107 utwory kulinarne generuj\u0105ce rozmaite efekty w postaci r\u00f3\u017cnych emocji i skojarze\u0144. S\u0105 kuchnie \u015bwiata, kt\u00f3rych kompozycje przypominaj\u0105 delikatne i subtelne dzie\u0142a muzyki klasycznej, s\u0105 te\u017c kuchnie jazzowe gdzie dochodzi do nieoczekiwanych spotka\u0144 i s\u0105 kuchnie hardcorowe \u2013 o wysokim nat\u0119\u017ceniu \u2013 w kt\u00f3rych to, co s\u0142odkie, prowadzi niemal do amoku, s\u0142one \u2013 przypomina zach\u0142y\u015bni\u0119cie si\u0119 w morzu, kwa\u015bne \u2013 kopie jak zwarcie elektryczne, a to, co pikantne &#8211; pali w j\u0119zyk jak roz\u017carzona piecz\u0119\u0107 do znakowania byd\u0142a. A jednak \u0142\u0105cz\u0105c pewne sk\u0142adniki otrzymujemy dania fantastyczne \u2013 jak <em>ceviche, patarashca, tacacho, leche de tigre<\/em> czy <em>sudado de pescado<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ten wpis po\u015bwi\u0119cony jest moim ulubionym smakom selwy, za kt\u00f3rymi nieraz t\u0119skni\u0119 i kt\u00f3re czasami pr\u00f3buj\u0119 podrobi\u0107 w Polsce, korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych zamiennik\u00f3w. Ale w przypadku kuchni z Ameryki Po\u0142udniowej jest to wyj\u0105tkowo trudne. Tajskie <em>green curry<\/em> nie obrazi si\u0119, je\u015bli u\u017cyjemy pieczarek zamiast <em>straw mushrooms<\/em> \u2013 ale <em>ceviche<\/em> czy <em>sudado de pescado<\/em> nie przyjmie zwyk\u0142ego chili lub <em>haba\u00f1ero<\/em> zamiast <em>aj\u00ed amarillo<\/em> lub <em>rocoto<\/em>. \u201ePodrobione\u201d dania nie b\u0119d\u0105 z\u0142e, tylko bledsze &#8211; gdyby smak mia\u0142 cie\u0144, zanika\u0142by on stopniowo w miar\u0119 oddalania si\u0119 od gor\u0105cego s\u0142o\u0144ca w strefie r\u00f3wnikowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Tego s\u0142o\u0144ca ostatnio brakuje mi wyj\u0105tkowo, zw\u0142aszcza kiedy walcz\u0119 z wirusowym \u0142a\u0144cuszkiem szcz\u0119\u015bcia, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142 moich bliskich uporczyw\u0105 infekcj\u0105. Walcz\u0119 jak zawsze na dwa fronty &#8211; darami apteki i targowiska, a do &#8222;naszych&#8221; sposob\u00f3w do\u0142\u0105czam ros\u00f3\u0142 w wydaniu peruwia\u0144skim &#8211; posypany grub\u0105 warstw\u0105 szczypiorku, z sokiem z limonki i poka\u017an\u0105 \u0142y\u017ck\u0105 ostrej mielonej papryki. Zast\u0119puj\u0119 papryk\u0119 <em>rocoto<\/em> sosem <em>haba\u00f1ero<\/em> &#8211; efekt nie ten sam, ale wystarczaj\u0105co podobny. W miar\u0119 jak moja kuracja fusion przynosi wreszcie skutki, wraca mi ochota do \u017cycia, a co za tym idzie &#8211; ochota na r\u00f3\u017cne smaki. Uwielbiam je\u015b\u0107 &#8211; uwa\u017cam, \u017ce poznawanie \u015bwiata &#8222;od kuchni&#8221; absolutnie bez kuchni obej\u015b\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce. Do tej pory wymienia\u0142am nazwy niekt\u00f3rych da\u0144 amazo\u0144skich niejako przy okazji snucia opowie\u015bci na inne tematy. Dzisiaj we\u017amiemy si\u0119 w ko\u0144cu za tre\u015b\u0107, konkret, paliwo i dzie\u0142o sztuki &#8211; \u017carcie. <\/p>\n\n\n\n<p>Czasami podczas podr\u00f3\u017cy i kolejnych degustacji odnosi\u0142am wra\u017cenie, \u017ce peruwia\u0144skie kompozycje kulinarne mo\u017cna podsumowa\u0107 w kilku aromatach, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cne akordy, np: limonka, <em>rocoto, aj\u00ed amarillo,<\/em> kolendra. Ale nie da si\u0119 tego uj\u0105\u0107 tak prosto, tu wszystko ma znaczenie \u2013 delikatne mi\u0119so ryb rzecznych, \u015bwie\u017co\u015b\u0107 zi\u00f3\u0142, owoc\u00f3w i warzyw, a tak\u017ce totalny brak umiaru w konsumpcji t\u0142uszczu i cukru &#8211; powodowany og\u00f3lnie nisk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 na temat zdrowego od\u017cywiania. Mimo to, te cztery wymienione elementy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 kluczowe dla ca\u0142ej kuchni Peru. I pierwszym tego przyk\u0142adem jest narodowa potrawa znana ju\u017c dobrze na \u015bwiecie, czyli <em>ceviche. <\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-431\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ceviche.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Ceviche de trucha (z pstr\u0105ga), Puerto Maldonado<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>O tym daniu napisano ju\u017c wiele artyku\u0142\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku polskim, chocia\u017c kuchnia Ameryki \u0141aci\u0144skiej (nie licz\u0105c meksyka\u0144skiej) nie cieszy si\u0119 u nas zbyt wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105. <em>Ceviche<\/em> to jednak danie wyj\u0105tkowe \u2013 delikatne mi\u0119so ryby \u201egotowane\u201d na zimno w kwa\u015bnym soku z limonki. Ten kwas przegryza si\u0119 z ostro\u015bci\u0105 papryczek <em>rocoto<\/em> i <em>aj\u00ed amarillo<\/em>, aromatu dodaje \u015bwie\u017ca kolendra, a ca\u0142o\u015b\u0107 tonuj\u0105 dodatki zanurzone w sosie \u2013 grube plastry gotowanych s\u0142odkawych batat\u00f3w, yuki i ziarna kukurydzy. Polecam t\u0119 potraw\u0119 ka\u017cdemu, kto lubi sushi \u2013 b\u0119dzie zachwycony tym kwaskowatym kopczykiem &#8211; podobnie jak amazo\u0144skim specja\u0142em <em>leche de tigre <\/em>\u2013 czyli \u201emlekiem jaguara\u201d &#8211; kt\u00f3re stanowi <em>ceviche<\/em> w wersji koktajlowej. To wysoka szklanka wype\u0142niona po brzegi paprykowo-limonkowym sosem, w kt\u00f3rym p\u0142ywaj\u0105 kawa\u0142eczki ryby, owoce morza. Do tego listek kolendry i d\u0142uga \u0142y\u017ceczka. Dla mnie rewelacja. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"700\" height=\"467\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/leche-de-tigre_700x467.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-432\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/leche-de-tigre_700x467.jpg 700w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/leche-de-tigre_700x467-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><figcaption>leche de tigre<br>\u017ar\u00f3d\u0142o i przepis: https:\/\/cevicheperuano.net\/receta-leche-de-tigre\/<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Jest w podr\u00f3\u017cach co\u015b, co czasem mnie irytuje, a innym razem rozczula. My\u015bl\u0119, \u017ce wiele os\u00f3b uprawiaj\u0105cych szeroko poj\u0119te zwiedzanie do\u015bwiadcza tego nieraz na w\u0142asnej sk\u00f3rze. J\u0119zyk w poszukiwaniu nowych wra\u017ce\u0144 nieustannie pr\u00f3buje por\u00f3wnywa\u0107 je z zapami\u0119tanym prototypem. Takim szablonem w kuchni s\u0105 zwykle smaki dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re ka\u017cdy pami\u0119ta nieco inaczej &#8211; by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki temu r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 upodoba\u0144 nawet we wzgl\u0119dnie jednorodnej grupie i kulturze pozostaje wysoka. I tak, wed\u0142ug mojej prywatnej mapy, najlepsza pomidor\u00f3wka w Amazonii to <em>sudado de pescado<\/em>, czyli w wolnym t\u0142umaczeniu \u2013 ryba w sosie w\u0142asnym. <em>Sudar<\/em> (po hiszpa\u0144sku \u201epoci\u0107 si\u0119\u201d) to czynno\u015b\u0107, kt\u00f3rej ryba rzeczna oddaje si\u0119 nami\u0119tnie w ceramicznej saunie roz\u017carzonej ostro\u015bci\u0105 aj\u00ed amarillo, w towarzystwie pomidor\u00f3w i kolendry. Do tego szczypta kminu rzymskiego, par\u0119 kropel limonki i otrzymujemy filety rybne duszone w g\u0119stym, kwaskowatym, pomidorowym sosie. My\u015bl podczas konsumpcji b\u0142\u0105dzi gdzie\u015b pomi\u0119dzy talerzem zupy u babci, azjatyck\u0105 garkuchni\u0105 dalekowschodni\u0105, a zio\u0142owym ogr\u00f3dkiem przydomowym w wiosce india\u0144skiej. Smaki poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w \u2013 ka\u017cdego z osobna \u2013 s\u0105 tak intensywne, \u017ce \u017caden kierunek nie jest w stanie zdominowa\u0107 pozosta\u0142ych. Jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142graj\u0105 niesamowicie. Najlepsze <em>sudado de pescado<\/em> jad\u0142am w restauracji w porcie Yarinacocha nad rzek\u0105 Ucayali, gdzie woda chlupota\u0142a tu\u017c pod deskami pod\u0142ogi, a serwowan\u0105 rybk\u0105 by\u0142 s\u0142ynny amazo\u0144ski olbrzym rzeczny, czyli <em>paiche<\/em>, znana tak\u017ce jako <em>pirar\u00facu <\/em>lub <em>arapaima<\/em>. Przepyszne by\u0142o te\u017c <em>sudado<\/em> w knajpce w Iquitos nad Amazonk\u0105, gdzie sosu by\u0142o mniej, ale aromatu chyba nawet wi\u0119cej. Obie wersje naprawd\u0119 znakomite.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-433\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sudado.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>sudado de paiche nad Ucayali<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-434\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sud-iq.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>sudado de pescado nad Amazonk\u0105<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-435\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-nad-u.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>restauracje na rzece Ucayali &#8211; Yarinacocha<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Osobi\u015bcie najbardziej lubi\u0119 potrawy w sosach, ale w kolorowych portach nad rzekami Amazonii warto doceni\u0107 tak\u017ce uliczne grille. Pod urocz\u0105, s\u0142owia\u0144sko brzmi\u0105c\u0105 nazw\u0105 <em>pataraschca<\/em> (pataraszka) kryje si\u0119 bowiem ryba rzeczna (r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w), oprawiona i okraszona pomidorami, kolendr\u0105 oraz papryk\u0105 <em>rocoto<\/em>, owini\u0119ta szczelnie w li\u015bcie <em>bijao<\/em> i tak grillowana oraz duszona w aromatycznych smu\u017ckach dymu. Zaledwie za kilka soli mo\u017cna kupi\u0107 kwadratowy li\u015bciasty pakunek na rogu ulicy, na targowisku lub w przydro\u017cnej jad\u0142odajni. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-436\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/pat-iq.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>pataraschca z yuk\u0105 kupiona na targu Bel\u00e9n w Iquitos<br>w kubeczkach &#8211; sos z aji amarillo i napar ze \u015bwie\u017cej hierba luisa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Li\u015bcie bijao dodaj\u0105 aromatu, ale same w sobie s\u0105 niejadalne. Stanowi\u0105 przypraw\u0119 i wygodne opakowanie r\u00f3\u017cnych da\u0144. Do najcz\u0119\u015bciej spotykanych w selwie nale\u017cy <em>juane<\/em>, kt\u00f3re akurat nie zaskakuje \u017cadnym oryginalnym czy intensywnym smakiem. Dla turyst\u00f3w z Europy jest to opcja najspokojniejsza, kt\u00f3ra mo\u017ce idealnie sprawdzi\u0107 si\u0119 w podr\u00f3\u017cy w razie k\u0142opot\u00f3w z \u017co\u0142\u0105dkiem. <em>Juane<\/em> to delikatny \u017c\u00f3\u0142ty ry\u017c z kawa\u0142kami gotowanej yuki, jajka na twardo i oliwkami plus kawa\u0142ek pieczonego kurczaka. Tylko tyle i a\u017c tyle &#8211; amazo\u0144ski \u201eschabowy z ziemniakami\u201d. By\u0142 dla mnie bezpieczn\u0105 kolacj\u0105 przed ca\u0142onocn\u0105 jazd\u0105 powrotn\u0105 z selwy centralnej do Limy. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-437\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ju-sc.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>juane &#8211; garkuchnia dworcowa, La Merced.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"743\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-1024x743.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-438\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-1024x743.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-300x218.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-768x557.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-1536x1114.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju-850x617.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tac-i-ju.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>juanes w li\u015bciach bijao i tacachos z jajami na twardo<br>kram z szybk\u0105 przek\u0105sk\u0105, Iquitos<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Co\u015b dla siebie znajd\u0105 tak\u017ce podr\u00f3\u017cnicy spragnieni \u201ekonkretu\u201d, czyli solidnego kawa\u0142ka mi\u0119cha. Kto gustuje w t\u0142uszczu, skwarkach i pieczystym, mo\u017ce spr\u00f3bowa\u0107 tacacho de cecina \u2013 czyli pur\u00e9e bananowego z pieczon\u0105 wieprzowin\u0105. Nazwa <em>tacacho<\/em> odnosi si\u0119 do cz\u0119\u015bci dania, kt\u00f3r\u0105 stanowi pur\u00e9e. To pulpa bananowa przesma\u017cana z t\u0142uszczem wieprzowym, formowana po ostygni\u0119ciu w mi\u0142e dla oka, \u017c\u00f3\u0142te, tre\u015bciwie pachn\u0105ce kule &#8211; w lokalach podawane zwykle z pieczonym mi\u0119sem. Tak wygl\u0105da <em>tacacho<\/em> w najcz\u0119\u015bciej spotykanej wersji. Obecnie, dzi\u0119ki nap\u0142ywowi turyst\u00f3w, wiele restauracji oferuje ju\u017c wersj\u0119 wegetaria\u0144sk\u0105. Mia\u0142am okazj\u0119 pr\u00f3bowa\u0107 obydwu w bardzo fajnej knajpce w Puerto Maldonado nad rzek\u0105 Madre de D\u00edos. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-439\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/tacacho.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>tacacho de cecina, Puerto Maldonado<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"756\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-1024x756.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-440\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-1024x756.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-300x221.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-768x567.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-1536x1134.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm-850x627.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lokal-w-pm.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>restauracja z opcjami wege, Puerto Maldonado<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na fantastyczny kosmos bajecznie tanich warzyw i owoc\u00f3w, nieraz przychodzi\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce Amazonia to idealne miejsce, aby przej\u015b\u0107 na wegetarianizm lub weganizm. Generalnie w \u017cyciu na co dzie\u0144 staram si\u0119 ogranicza\u0107 ilo\u015b\u0107 mi\u0119sa na talerzu do minimum. Wydaje mi si\u0119, \u017ce zwyk\u0142y umiar jest lepszym \u015brodkiem ni\u017c tendencje ekstremalne. Mam te\u017c jednak wielk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 do pr\u00f3bowania w \u017cyciu niemal wszystkiego, co si\u0119 nawinie, w\u0142\u0105cznie z takimi rarytasami, jak <em>anticuchos de suri<\/em> \u2013 szasz\u0142yki z robak\u00f3w na targu Bel\u00e9n czy te\u017c <em>cocoleche<\/em> \u2013 bia\u0142e larwy wyci\u0105gane z gnij\u0105cych orzech\u00f3w palmy <em>chambira<\/em> i wsuwane na \u017cywca. Smakuj\u0105 jak krople skondensowanego mleka kokosowego, rozp\u0142ywaj\u0105ce si\u0119 w ustach po pierwszym nieprzyjemnym chrupni\u0119ciu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, jestem w stanie ze\u017cre\u0107 prawie wszystko. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"400\" height=\"266\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/suri.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-441\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/suri.jpg 400w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/suri-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption>anticuchos de suri<br>\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.atlasobscura.com\/foods\/suri-grubs-peru<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Inna sprawa \u2013 czy o podr\u00f3\u017cach smakowych da si\u0119 w og\u00f3le opowiedzie\u0107 na tyle przyst\u0119pnie, aby czytelnik m\u00f3g\u0142 sobie wyobrazi\u0107 t\u0119 delikatn\u0105 kompozycj\u0119 wra\u017ce\u0144 wywo\u0142anych przez konsumpcj\u0119 danej potrawy w pewnych okoliczno\u015bciach przyrody? W ko\u0144cu to nie tylko ryba duszona w pomidorach czy grillowana w li\u015bciach, to nie tylko banany mielone z t\u0142uszczem czy papaje miksowane z mango. To tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim, ta g\u0119stwina ludzka prze\u017cywaj\u0105ca w\u0142asn\u0105 codzienno\u015b\u0107, kt\u00f3ra handluje na targu, p\u0142ynie na po\u0142\u00f3w, jedzie motorikszami, gotuje, \u017cre, pije, \u015bpi i \u015bni, a gdzie\u015b pomi\u0119dzy robot\u0105,<em> juane<\/em> a <em>chich\u0105<\/em> znajduje ochot\u0119 na mi\u0142o\u015b\u0107, taniec i chwil\u0119 zabawy. Chodzi nie tyle o ludzi, ile o produkowany przez nich na bie\u017c\u0105co krajobraz \u2013 widoki, d\u017awi\u0119ki i zapachy \u2013 poci\u0105gaj\u0105ce i wstr\u0119tne, podniecaj\u0105ce i otumaniaj\u0105ce, spl\u0105tane w uk\u0142ad pozbawiony jakiegokolwiek przewidywalnego wzoru, kt\u00f3ry mo\u017cna zaobserwowa\u0107, zapisa\u0107 i powt\u00f3rzy\u0107. Ci\u0119\u017cki od\u00f3r portu, pl\u0105saj\u0105ca nutka <em>cumbii <\/em>s\u0105cz\u0105ca si\u0119 z odbiornika, ha\u0142as przegryzaj\u0105cy si\u0119 z cisz\u0105, letni upa\u0142 prze\u0142amany \u015bcian\u0105 deszczu \u2013 ka\u017cda z tych rzeczy potrafi zmieni\u0107 smak byle miski ry\u017cu. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego podrobione dania amazo\u0144skie jako\u015b nie wychodz\u0105 w Polsce. Mo\u017ce to wcale nie kwestia przypraw, ale innych sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rych absolutnie nie da rady podmieni\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u0105 krzepi\u0105c\u0105 wizj\u0105 ko\u0144cz\u0119 i id\u0119 wreszcie zaatakowa\u0107 lod\u00f3wk\u0119. Jeszcze tylko zostawi\u0119 tu par\u0119 zdj\u0119\u0107 na smaka.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"534\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-1024x534.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-442\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-1024x534.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-300x156.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-768x400.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-1536x800.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq-850x443.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/lud-iq.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>na targu w Bel\u00e9n, Iquitos<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-443\" srcset=\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-768x432.jpg 768w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-1536x863.jpg 1536w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq-850x478.jpg 850w, https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/esp-iq.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>przyprawy &#8211; neverending story<\/figcaption><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaraza zimowa odpuszcza powoli. Wype\u0142zam spod lawiny chusteczek higienicznych, wspinam si\u0119 na szczyt ko\u0142dry i wypijam trzeci\u0105 kaw\u0119 po nocy przerywanej trz\u0119sieniami kaszlu. Dzi\u015b czuj\u0119 si\u0119 wreszcie jako tako &#8211; na tyle by skleci\u0107 par\u0119 sensownych zda\u0144 w wordzie i poch\u0142on\u0105\u0107 kilka p\u0105czk\u00f3w. Mamy w ko\u0144cu t\u0142usty czwartek. Z tej okazji przedstawiam iberoameryka\u0144ski wariant p\u0105czka&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":820,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286\/revisions\/820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}