![\"\"](\"https:\/\/gorzkayuca.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/dawn.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
Czy kiedykolwiek przysz\u0142o ci do g\u0142owy, \u017ce \u017cycie jest zasobem sta\u0142ym i ograniczonym, jak woda, opa\u0142 czy powietrze? Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce od pocz\u0105tku znanej nam historii istnieje dok\u0142adnie tyle samo \u017cycia co w chwili tera\u017aniejszej, bywa tylko inaczej dzielone przez konkuruj\u0105ce ze sob\u0105 grupy. I w \u017cadnym wypadku nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o ludzi, ale o wszystkie istoty \u017cyj\u0105ce \u2013 ludzi, zwierz\u0119ta i ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017a sobie, \u017ce o bogactwie i presti\u017cu spo\u0142ecznym decyduje nie materialny stan posiadania, ale ilo\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wskazuj\u0105cych na wykszta\u0142cone umiej\u0119tno\u015bci i techniki. Do wielu z nich przyporz\u0105dkowane s\u0105 mity. Im wi\u0119cej mit\u00f3w przechowuje Tw\u00f3j r\u00f3d w pami\u0119ci przekazywanej z pokolenia na pokolenie, tym wi\u0119kszym szacunkiem cieszysz si\u0119 w\u015br\u00f3d swoich. <\/p>\n\n\n\n
Spr\u00f3buj pomy\u015ble\u0107 o w\u0142asnym domu, jak o przestrzeni zamieszkanej przez \u017cywych i umar\u0142ych, widzialnych i niewidzialnych, przy czym \u017cywi nie musz\u0105 wcale dawa\u0107 si\u0119 dostrzec, a zmarli nieraz ch\u0119tnie wychodz\u0105 z cienia. To nie jest opowiastka o duchach, kt\u00f3ra ma przerazi\u0107 rozbawion\u0105 kompani\u0119 przy ognisku. Prawdziw\u0105 obaw\u0119 wywo\u0142a\u0142aby wie\u015b\u0107, \u017ce przodkowie odeszli; kto je\u015bli nie oni czuwa\u0142by odt\u0105d nad domownikami?<\/p>\n\n\n\n
Ci\u0119\u017cko pisa\u0107 o podobnych sprawach, kiedy dom p\u0142onie, a na jego zgliszczach wypasa si\u0119 byd\u0142o, sadzi si\u0119 soj\u0119 oraz inne ro\u015bliny, kt\u00f3re maj\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 za biopaliwa. Kiedy wybierano Jair`a Bolsonaro na prezydenta Brazylii przebywa\u0142am jeszcze w Amazonii, a m\u00f3wi\u0105c dok\u0142adniej \u2013 w Amazonii peruwia\u0144skiej, gdzie lokalne konflikty o ziemi\u0119, koncesje wydobywcze czy budow\u0119 hydroelektrowni poch\u0142aniaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwagi zar\u00f3wno miejscowych, jak i przyjezdnych. Fal\u0119 niepokoju dawa\u0142o si\u0119 za to ju\u017c odczu\u0107 na uniwersytecie w Limie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d student\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w antropologii, kt\u00f3rzy w znacznej cz\u0119\u015bci za swoje \u017cyciowe zadanie przyj\u0119li uparte pr\u00f3by \u2013 po pierwsze zdania \u015bwiadectwa, a po drugie – prowadzenia mediacji pomi\u0119dzy w\u0142asnym pa\u0144stwem a jego rdzenn\u0105 ludno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Aktualnie mog\u0119\ntylko patrze\u0107 na nag\u0142\u00f3wki donosz\u0105ce o kolejnych po\u017carach las\u00f3w deszczowych,\nkt\u00f3re jeszcze niedawno zaczyna\u0142y po raz pierwszy opiera\u0107 si\u0119 dalszej rabunkowej\neksploatacji ziemi. \u015awiat reaguje \u2013 przynajmniej w mediach – na t\u0119 dymi\u0105c\u0105\nkatastrof\u0119. Zewsz\u0105d s\u0142ycha\u0107 wiele krzyk\u00f3w wzywaj\u0105cych do ochrony przyrody czy\nte\u017c do poszanowania praw ludno\u015bci rdzennej. R\u00f3wnie g\u0142o\u015bno wypowiada si\u0119 tak\u017ce\ncz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa Brazylii, kt\u00f3ra w imi\u0119 post\u0119pu ekonomicznego \u017c\u0105da w\u0142\u0105czenia\njak najwi\u0119kszych teren\u00f3w Amazonii w obszar dzia\u0142a\u0144 narodowej gospodarki. <\/p>\n\n\n\n
Media w r\u00f3\u017cnych\nkrajach pokazuj\u0105 zdj\u0119cia protestuj\u0105cych Indian w tradycyjnych strojach, kt\u00f3re\ndla przeci\u0119tnego odbiorcy po drugiej stronie \u015bwiata wygl\u0105daj\u0105 jak kolorowe\npi\u00f3ra i barwy wojenne z ksi\u0105\u017ceczek dla dzieci. \nNiezliczone artyku\u0142y tr\u0105bi\u0105 o wymieraniu \u201ezielonych p\u0142uc Ziemi\u201d\nsugeruj\u0105c, \u017ce Amazonia produkuje tlen dla ca\u0142ej planety. Niemal wszystkie \u015brodki\nprzekazu traktuj\u0105 za\u015b Amazoni\u0119 jak jeden zwarty i zielony las, w kt\u00f3rym przy\nka\u017cdej \u015bcie\u017cce wyst\u0119puje podobna ro\u015blinno\u015b\u0107, a nad ka\u017cd\u0105 rzeczk\u0105 ludno\u015b\u0107 \u017cyje i\nmy\u015bli w podobny spos\u00f3b, z uporem maniaka odrzucaj\u0105c dary zachodniej\ncywilizacji. <\/p>\n\n\n\n
Dlatego moim zdaniem nadszed\u0142 czas, aby podpali\u0107 koncept \u201eAmazonii\u201d jak\u0105 znamy i kochamy \u2013 a kt\u00f3ra odzywa si\u0119 w naszych g\u0142owach ciep\u0142ym tonem Krystyny Czub\u00f3wny, malowniczymi opowiastkami Cejrowskiego, a ostatnio te\u017c mistycznym g\u0142osem Beaty Pawlikowskiej. Je\u017celi puszcza po\u0142udniowoameryka\u0144ska p\u0142onie, a jej koniec jest bliski, powinni\u015bmy przynajmniej wiedzie\u0107, z czym przyjdzie nam si\u0119 po\u017cegna\u0107. Nie b\u0119d\u0105 to \u201ep\u0142uca Ziemi\u201d, ani \u201edzieci \u015bwiata\u201d ani te\u017c \u201ezielona \u015bwi\u0105tynia\u201d. B\u0119dzie to niezwykle bogate continuum rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy natur\u0105 i kultur\u0105, kt\u00f3rego r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u2013 zar\u00f3wno biologiczna, jak i spo\u0142eczna \u2013 powoli zanika w kontakcie z ekspansj\u0105 zachodniej cywilizacji. <\/p>\n\n\n\n
Kiedy zacz\u0119\u0142am my\u015ble\u0107 o pisaniu bloga, kt\u00f3ry krok za krokiem ods\u0142ania\u0142by moje do\u015bwiadczenia, obserwacje i przygody z prawie p\u00f3\u0142rocznego pobytu na wymianie studenckiej w Peru, nie zamierza\u0142am by\u0107 mo\u017ce zabiera\u0107 si\u0119 do tego tak powa\u017cnie. Amazonia by\u0142a moj\u0105 pasj\u0105 od dziecka – od pierwszych lektur w rodzaju wspomnie\u0144 Arkady`ego Fiedlera czy serii \u201eTomk\u00f3w\u201d Alfreda Szklarskiego \u2013 a\u017c po \u201eSmutek tropik\u00f3w\u201d Claude Levi-Straussa. Uwielbia\u0142am wszystkie historie o odmianach manioku, polowaniach na jaguary i pot\u0119\u017cnych wodach kr\u00f3lowej rzek. Jednak zw\u0142aszcza wydarzenia ostatnich miesi\u0119cy po stronie brazylijskiej nie pozwalaj\u0105 potencjalnemu autorowi na szukanie kryj\u00f3wki w bezpiecznej sferze mitu. Postaram si\u0119 zatem opowiedzie\u0107 o Amazonii takiej, jak\u0105 pozna\u0142am \u2013 gdzie r\u00f3\u017cne si\u0142y oraz idee tocz\u0105 nieustann\u0105 walk\u0119 o strefy wp\u0142yw\u00f3w, a sam mit coraz dos\u0142owniej zyskuje swoj\u0105 cen\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czy kiedykolwiek przysz\u0142o ci do g\u0142owy, \u017ce \u017cycie jest zasobem sta\u0142ym i ograniczonym, jak woda, opa\u0142 czy powietrze? Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce od pocz\u0105tku znanej nam historii istnieje dok\u0142adnie tyle samo \u017cycia co w chwili tera\u017aniejszej, bywa tylko inaczej dzielone przez konkuruj\u0105ce ze sob\u0105 grupy. I w \u017cadnym wypadku nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o ludzi, ale o…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions\/832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorzkayuca.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}